Zuiderzeepad


30-03-2019 Wieringerwerf naar Medemblik 17 km

Vandaag het "rondje" voormalige zuiderzee rondmaken. Goed geslapen in mij Tiny huisje en ontbeten in de woonkamer van Betty en haar man, altijd weer leuke gesprekken tijdens het ontbijt. Betty had een heerlijk omeletje voor me gebakken met kaas, ham en tomaat, een lekkere hartige hap voor deze dag. Rugzak op en weer op pad met in de voordeur een zwaaiende Betty. De 17 km naar Medemblik is ook eiegenlijk alleen maar recht door lopen. Een lange rechte dijk.


De Wieringermeer, in 1930 veroverd op de zee, is de enige echte Zuiderzeepolder in Nederland. De drooglegging maakte deel uit van de Zuiderzeewerken. .Na de watersnoodsramp in januari 1916, waarbij grote delen van Noord-Holland onder water kwamen te staan, ging men echt ana de slag. Dr. Lely was in die periode voor de derde maal minister van Waterstaat. In juni 1918 werd de Zuiderzeewet van kracht waarin was besloten een dijk aan te leggen, “loopende van de Noordhollandsche kust door het Amsteldiep naar het eiland Wieringen en van dit eiland naar de Friesche kust bij Piaam”. Naast het traject voor de Afsluitdijk werd ook een stuk zee aangewezen dat geschikt leek voor drooglegging: tussen Wieringen, Kolhorn en de Westfriese Zeedijk verschenen de contouren van de Wieringermeer. Cornelis Lely maakte de drooglegging niet meer mee, hij stierf in 1929. Op 21 augustus 1930 viel de Wieringermeerpolder droog. In mei 1932 werd de Afsluitdijk voltooid. Deze dijk is dus de voorloper van de afsluitdijk, vandaar de kaarsrechte dijk.

Veel boerderijen in deze polder, met een klein plaatsje, Kreileroord. Volgens Betty was dat een mooi plaatstje en het lag in de richting weer op de route van het Zuiderzeepad te komen. Maar mooi???? Nee wat een verschrikkelijk stedebouwkundig plan, kaarsrechte wegen met links en recht blokken woningen, standaard 2 lagen met een schuine kap. Hieronder ene foto uit 1952 toen net de erste bewoners dara kwamen wonen, met name landarbeiders. Dit beel van woningen zie je daar.



Verder langs de dijk genieten wat alle boeren aan het doen zijn, De pootaardappelen staan gereed om te poten, De bloembolvelden zijn al niet meer gekleurd, de bloem is er af, en ook hier de plastic tuinbouw, land geheel bedekt met plastic. De boeren noemen het oogstvervroegend folie, echt mooi is het niet.


Rond 12 uur kreeg ik Medemblik in het zicht, ik ben het Zuiderzeepad gestart bij stion Medemblik.Dat is dat hoge gebouw links met de trapgevel, het laatste stukje dijk en links nog de "Zuiderzee"


Maar wat een veraasing stond mij te wachten bij aankomst. De locomotief voor de stoomtrein stond al te puffen, vandaag was de eerste rit van dit seizoen.


Ik moest eigenlijk met de bus naar Hoorn om daar de trein naar Utrecht te pakken, maar deze trein gaat ook naar Hoorn. Met de museumjaarkaart kon ik ook nog gratis mee en dat leek mij een leuke afsluiting van het Zuiderzeepad. Alle wagons waren weer vers geschilderd, de locomotief gesttookt op kolen stond er glimmend bij en de bielzen bij het station waren deze winter ook vernieuwd. Ja dat hoor je allemaal van de enthousiaste vrijwillegers die je dat met liefde vertelle. Een pposje met de machinist staan te praten en later nog met de dame die versnaperingen rond brengt in de trein. Zij woont in Voorburg, maar iedere zaterdag staat ze klaar om hier als vrijwillger te werken, en haar man is de conducteur. Hieronder is mijn coupé nog leeg maar die liep later voller, twee wagons waren gereserveerd voor de vrijwilligers om de eerste rit mee te maken.


Erg snel gaat het niet het ritje van Medemblik naar Hoorn duurt 1 uur en 10 minuten maar erg leuk om mee te maken. Bij onbewaakte overgangen stopt de trein en stap er een man uit de trein met ene rode valg die op de weg gaat staan waarna de terin weer door kan en hij weer op de rijdende trein stapt. Echt gevaarlijke overgangen zijn gewoon beveielgd met AHOBS of verkeerslichten.


Net 4 minuten nadat de stoomtrein in Hoorn was gearriveerd ging mijn trein naar Utrecht, ene station uit en andere in de trein inspringend en net op tijd want de trein ging direct weg, iets comfortabeler dan een stoomtrein maar die had ik niet willen missen. Helaas door omstandigheden ging de trein niet verder dan Amsterdam en moets ik daar als nog overstappen, maar om half vijf stapte ik weer bij Adie binnen. Helaas lukt mij het niet gisteren nog dit blog te schrijven.

In ieder geval ga ik 13 april nog de Rode Kruis Bloesemtocht lopen, 25 km en af toe hier in de buurt wat om 18 mei op weg te gaan naar de volgende lange wandeling de Via Francigina. In ieder geval Nederland ook weer beter leren kennen.



Omnes viae Romam per ducunt





29-03-2019 Cornwerd naar Wieringerwerf 38 km

Een lange dag, om 8 uur vertrokken en om kwart over vijf in mijn Tiny huisje in Wieringerwerf. Drie rustmomenten gehad. Campingbaas Cor sliep denk ik nog want om 8 uur kon ik hem niet te pakken krijgen, dus de sleutel maar in de stacaravan laten liggen. Het was mistig toen ik opstond, maar bij vertrek was de zon erdoor gebroken. Nog even 2,5 km lopen en dan de Afsluitdijk op. Net toen ik bij de Afsluitdijk kwam aanlopen trok de mist weer over de dijk, genieten van vergezichten? Nee. In het begin loop je over een breed fietspad aan de IJsselmeerzijde, maar voor de Lorentz sluisen steek je de snelweg over en loop je de rest van de dijk aan de waddenzijde, rechts nog een stuk dijk in links de snelweg en dat zo ruim 30 km. Het is dat het bij de ultieme uitdaging hoort om de Zuiderzee echt helemaal rond te lopen, maar dit doe ik nooit meer. Weet je dat er om de 100 meter een hectometerbord op de vangrail zit, dan begrijp je hoeveel ik er daa van gezien heb. De dijk bleef mistig tot de helft, bij tankstation Breezanddijk. Daar heb ik even op een paaltje gezeten om wat te eten en te drinken. Het nadeel (soms ook wel een voordeel) van de mist is dat je geen zichtpunt hebt waar je heen gaat.als het helder is zie je bijvoorbeeld rustplaats het Monument, maar dat is dan nog echt heel ver. Hieronder een foto in de mist van de Lorents sluizen.


Gewoon doorstappen en bij iedere stap ben je dichte bij de ander zijde van de dijk. Wandelaars heb ik er maar twee ontmoet, maar wel heel veel fietsers, skeelers, rolstoelen, steppen, etc. Na de helft van de dijk scheen inmiddels ook de zon, en als je nog als fietser of wandelaar de dijk over wilt moet je dat uiterlijk a.s. Zondag doen, daarna is het driejaar niet meer mogelijk. Ik begrijp wel waaarom ze dat doen, ze gaan het fietspad als bouwweg gebruiken, de dijk wordt over de gehele lengte gerenoveerd.


De hele dijk wordt aan de waddenkant met nieuwe blokken bekleed, net voorbij de Afsluitdijk stond er een voorbeeld, en die blokken worden volop aangevoerd per schip, op nog een mistig stuk een grote opslagplaats.



Goede foto’s kon ik pas na Breezanddijk maken, toen was de mist weg en werd de lucht blauw. Het werd zelfs zo warm dat ik met jas heb uitgedaan, helaas heb ik te laat bedacht mijn zonnehoed op te doen, nu gloeit het wat op mijn hoofd en gezicht. Bij rustplaats “Monument” heb ik drie foto’s gemaakt de eerste in de richting van Friesland, de tweede in de richting van Noord Holland, en natuurlijk van ir. Lely.



Toch een klein beetje geschiedenis; In 1913, Lely was inmiddels minister van waterstaat, werd inpoldering opgenomen in het regeringsprogramma. Dit ondanks protesten vanuit de visserij. Na de watersnood van 1916, en de hongersnood van 1918 waren de geesten rijp voor het megaproject. In dat laatste jaar ging het parlement akkoord. De aanleg van de Afsluitdijk begon in januari 1927. Er werd gewerkt vanuit vier locaties: de beide oevers en de beide speciaal aangelegde werkeilanden Breezand en Kornwerderzand. Bij de aanleg van de 32 kilometer lange dijk werd voor het eerst keileemtoegepast, dat taaier was gebleken dan zand of klei. Dit materiaal is in Noord-Nederland ruim voorhanden. Het werd hier afgezet tijdens de Saale-ijstijd en kon in de nabijheid van de aan te leggen dijk eenvoudig worden opgebaggerd. De dijk is gefundeerd op zinkstukken van gevlochten wilgentenen die werden afgezonken door er steenblokken op te deponeren. Op 28 mei 1932, om 13:02 uur, werd de Vlieter, het laatste gat in de Afsluitdijk, gesloten. Vier maanden later, op 20 september 1932, werd de naam Zuiderzee officieel geschiedenis. Het binnendijkse deel heette voortaan IJsselmeer, het buitendijkse deel Waddenzee. Nadat de afrondende werkzaamheden waren voltooid, werd de Afsluitdijk op 25 september 1933 officieel opengesteld voor het verkeer. Victor de Blocq van Kuffeler, directeur-generaal der Zuiderzeewerken, verrichtte de openingshandeling. Hieronder de dichting van het laatste stuk dijk.


Aangekomen bij Den Oever moest ik nog even door, ik dacht een half uur maar het was bijna 8 km, dus 1,5 uur, even afzien. Maar ik zit in mijn Tiny huisje, perfect alles erop en eraan. Ik had geen zin om met een leenfiets nog op pad te gaan voor eten, heb maar een pizza besteld en laten bezorgen in mijn Tiny huisje. Drinken staat hier in de koelkast tegen een kleine betaling, koffieie kan je net zoveel zetten als je wilt. Hieronder het uitzicht vanuit mijn fauteuil naar buiten.


Morgen maak ik het complete rondje Zuiderzeepad af, en kan ik weer een mooie tocht op mijn lijst toevoegen, veel gezien en....waar je gewandeld hebt ben je echt geweest (Freud). Morgen niet zover meer, en vanaf Medemblik weer naar Nieuwegein. Als je de stappenteller van vandaag ziet schrik je, in ieder geval ik. 57.000 stappen.






28-03-2019 Hindeloopen naar Cornwerd 27 km

Vandaag weer verder naar het noorden van Friesland, het land is weer wijds met heel veel veeteelt, overal grote boerderijen met heel veel koeien. Gerard kwam klokslag 8 uur het ontbijt brengen, en om kwart voor negen weer afscheid genomen van Marijte en Gerard. Vanuit Hindeloopen ga je de dijk op richting Workum, Marijte en Gerard waren onderweg naar Putten, luid toeterend en zwaaiend reden ze mij op de weg voorbij, die man bovenop de dijk konden ze ook niet missen. De dijk kende weer de gebruikelijke hindernissen, heel veel hekken waar je overheen moet klimmen en schapen. Als je komt aanlopen gaan ze echt wel aan de kant, maar wat kunnen die beesten poepen, iedere stap heeft zijn aandacht nodig wil je niet onder te komen zitten.


Iets meer dan een uur later kwam ik aan in Workum, was ik vorig jaar ook al met Adie geweest voor de fonteinenroute, en toen hebben we ook het Jopie Huisman museum bezocht, de oud ijzerboer die kunstenaar werd. Maar wel even een foto van de Grote of Sint Gertrudiskerk met zijn losstaande toren gemaakt.


Tegenover de kerk moet je ineens naar links een steegje in van net 1 meter breed, als je daar door heen was stond je voor een aantal weilanden met een pad van 1 trottoirtegel breed en heel veel bruggetjes. Dit pad heeft te maken met de kerk die net op de foto stond. Dit pad is namelijk het “Kerkenpad” . Het pad heet het Tillefonnen, met 8 kleine bruggetjes en stamt al uit 1650. De naam Tillefonnen is een samenvoeging van de Friese woorden “tille” (kleine bruggetjes) en “fonne” (perceel land voor het weiden van kalveren). Het pad liep tussen de voormalige Zuiderzee en Workum. De kerkgangers hielden hun schoenen zo schoon.


Nu verder naar Ferwoude, onderweg waren twee mannen met op de rug van hun jas geschreven “ bestrijding onkruid”. Ik vroeg aan een van de mannen was ze aan het doen waren, hij toonde mij een apparaatje en haalde daarmee eenvoudig een distel met wortel en al uit de grond. Dat doen zij omdat distels funest zijn voor de grasgroei van dijken. Die moeten verwijderd worden anders groeit de dijk ermee dicht en is de bovenstructuur van de dijk niet dicht genoeg. Weer wat geleerd en bewondering voor de mannen die de dijk afspeuren op die distels. De uitgestoken distels stoppen ze in vuilniszakken.



In Ferwoude is niet veel te beleven, even tegenover het mooie kerkje een beetje water gedronken en nog een banaan van het ontbijt gegeten.


Dan even een stevige tippel van ruim 7,5 km over boeren weggetjes en fietspaden van beton om aan te komen in het museumdorpje Allingawier. Een dorpje met denk ik10 huizen maar met twee kerken, ziet er vreemd uit als je er naar toe loopt. En nog vreemder, je ziet een 500 meter naar links ook twee kerken staan, wat een andere tijd was het toen vergeleken met de nu vele sluitende kerken.


Allingawier is een museumdorpje met een kerk (de kleine kerk is de kassa geworden), een bakkerij, een smidse en meer van dat soort zaken, een piepklein openlucht museum. Ik ben er wel even doorgelopen, want de kassa was toch dicht, het dorp gaat pas wee vanaf a.s. zaterdag open wist een dame me daar te vertellen. Dan maar door naar Makkum, nog een klein uurtje lopen. Heb nog wel wat foto’s gemaakt.



Uiteindelijk in Makkum, waar wel koffie is, het was inmiddels al twee uur. Workum wordt gekenmerkt door een verschrikkelijk grote scheepswerf hal, erg lelijk voor een stad met een mooie oude uitstraling. Ik heb nog van de Waag een foto gemaakt. Omdat ik vandaag op een camping overnacht maar even bij Jumbo boodschappen gedaan voor vanavond en voor het ontbijt. Dat ik er echt was (in Makkum) heb ik op deze mooie lentefoto vastgelegd.


Na Makkum is het nog ongeveer 40 minuten lopen naar Cornwerd, en wat mooi is om te zien is, dat de Afsluitdijk in beeld is, op de foto lijkt die verder weg dan als je met je eigen ogen kijkt, je ziet de auto’s rijden op de dijk. Vanaf Cornwerd is het begin van de dijk een half uurtje lopen. Op de camping had ik een trekkershut gereserveerd, een “vrienden op de fiets” plek is voor en na de dijk niet te vinden. De campingeogenaar Cor bood mij aan de trekkershut te laten voor wat het is en mij een stacaravan aan te bieden, zijn moeder gaf aan dat een trekkershut veel te koud is. Ben er maar mee akkoord gegaan (kost niets meer) nu een tafel met bank, slaapkamer, douche, toilet, koelkast en televisie.


Morgen over de Afsluitdijk, een lange wandeldag, 32 km dijk, 2,5 er naar toe en mijn volgende overnachtingsplek ligt niet in Den Oever maar 2,5 km zuidelijker, daar staat een Tiny huisje op mij te wachten. Vandaag was het lekker weer, geen wind, geen regen en 12 graden, maar...geen zon terwijl dat wel beloofd was, jammer. Morgen zon? Ik zal het beleven.



27-03-2019 Bakhuizen naar Hindeloopen 19 km

Vanmorgen om kwart over acht kwam Gini het ontbijt brengen, ze had nog wel een vraag naar aanleiding van het gesprek van gisteren, of ze de buurman, die ook bij het project zit, even nog mocht uitnodigen om met mij te praten. Natuurlijk is dat goed. Na het ontbijt weer naar de woonkamer getogen en even later de buurman aan tafel voor een gesprek van een kwartiertje dat toch een half uur duurde. Geen probleem omdat mijn wandeling gisteren langer was en daardoor vandaag korter. Was een leuk gesprek met iemand die er iets realistischer in staat dan Gini en Joop. Volgende week zet ik nog wat tip en tricks voor hun op de mail. En....de zon schijnt, dat gaat de goede kant op. Uiteindelijk pas over half tien op stap met de zon voor me, Bakhuizen verlatend.


Iets buiten Bakhuizen was ik weer bij het kruispunt van mijn route, maar waar moet je kijken? Richtingaanwijzer, waarschuwingsborden, protestbord, fietsrouteaanduiding, bushalte, autoroutes, bankje, prullenbak en de wandelroutes met de voor mij bestemde rood-witte aanduiding. Verdwalen kan je niet.


Op advies van de broer van Gini moest ik even naar de vogelhut als ik net op de dijk ben, vanuit de huiskamer kan Gini mij daar in de verte zien en heb ik haar beloofd te zwaaien. Of ze terug gezwaaid heeft, weet ik niet maar ik verwacht van wel. Ik ben niet echt een vogelkenner en kijker maar ben toch even naar de hut gelopen. In de hut was een verrekijker aanwezig, ik heb vogels gezien.....



Verder door naar Stavoren, halverwege kom je de kleinste zeehaven ter wereld tegen, bij het gehucht Laaxum. Nu natuurlijk geen zeehaven meer maar wel voor 1932 toen het IJsselmeer nog Zuiderzee was. De oorspronkelijk haven stamt al uit 1325. De haven is na verval weer in leven gebracht, er ligt nog één vissersboot de HL6. Hieronder een foto uit oude tijden en van nu.


En dan in Stavoren, nog wel een beetje rustig, zo net voor het seizoen. Bij veel restaurants is men druk de terrassen en stoelen schoon te spuiten omdat dit weekend het seizoen begint, maar er was in koffieplek te vinden net achter de fontein ter gelegenheid van Leeuwarden, de culturele hoofdstad. Adie en ik hebben er vorig jaar 9 van de 11 bezocht waaronder deze.


Natuurlijk is hier kijkend over de zee, het vrouwtje van Stavoren.

Een van de versies van de sage vertelt van een rijke koopmansweduwe in Stavoren die woonde in een huis met gouden vloeren en zilveren muren. Ze bezat meer schepen dan alle kooplieden van de stad tezamen en werd met de dag rijker.

Ondanks haar enorme rijkdom was ze niet tevreden, ze wilde het kostbaarste bezit dat er te vinden was en stuurde een schipper eropuit om dat te halen. Deze kwam na lang zoeken thuis met een lading graan uit Danzig, dat hem waardevoller dan goud leek. Het vrouwtje zag het niet als het waardevolste dat er bestond. Woedend vroeg ze: "Aan welke zijde heb je het graan ontvangen?", "Aan stuurboordzijde.", "Gooi het dan aan bakboordzijde in zee!" Een voorbijganger die dat hoorde zei haar dat niet te doen; zou ze ooit zelf in de bedelstand vervallen, dan zou haar het graan wel goud toeschijnen. Hierop haalde zij de gouden ring van haar vinger en gooide hem met een grote boog in zee. Ze voegde hieraan toe, "Net zomin dat ik deze gouden ring ooit nog terug zal zien, zal ik in de bedelstand vervallen." Op een dag kwam een van haar dienaren naar haar toe met een gevangen vis, met in de maag van die vis haar eigen gouden ring. Vanaf dat moment keerde haar lot. Ten slotte eindigde zij in grote armoede.


Verder op pad naar Hindeloopen, nog ca. 11 km. De route loopt 100 % over de grasdijk, langs de Zuiderzee, naar Hindeloopen. De enige afleiding, buiten de mooie natuur links en rechts met duizenden vogels, kom je tegen op de Roode Klif. De basis van het Roode Klif werd gevormd door oprukkend gletsjerijs uit Scandinavië. In latere tijden ontstonden door de golfafslag van de Zuiderzee steile wanden, de kliffen. De oorspronkelijke keileemwand van het Roode Klif is op het eind van de 19e-eeuw vergraven. Wat nu rest is een glooiende helling van circa 10 meter hoogte. Wel bijzonder, er stond een Duitser vogels aan het spotten met een superkijker, een mooie plek daarvoor 10 meter boven het water.


Toch nog vroeg in Hindeloopen, maar ik had gepland het museum van Hindeloopen te bezoeken, helaas ook seizoens gebonden gaat pas vanaf vrijdag weer open. Dan maar even rondlopen in Hindeloopen. Je kan er ontzettend mooie kiekjes maken. Het is een klein plaatsje, maar met stadsrechten. Een deel van Hindeloopen is ook beschermd, het stadje kent ca. 800 inwoners.





Vanavond eet ik weer mee met de eigenaren van mijn slaapplek, Gerard en Marijte. Marijte is kunstenaar, met name in kunstschilderen, ze was net een groepje een workshop schilderen aan het geven toen ik aankwam, hieronder een voorbeeld van een van haar vele werken. Ze wonen hier pas sinds november, komen uit Putten, maar zijn rasechte Friezen. En...Gerard heeft de Camino gefietst we hadden wat gelijke ervaringen.


Morgen naar Cornwerd, een hele tippel via Workum en onder andere Makkum.

26-03-2019 Lemmer naar Bakhuizen 29 km

Vandaag wat meer km gelopen dan het eerste plan, dat komt omdat ik pas in Bakhuizen een overnachtingsplek kon vinden. Maar dat is dan ook de moeite waard. Bij Gini en Joop, een vrienden op de fiets plek, heb ik weer een uitstekende plek gevonden, een grote kamer met nog een zitkamer en eigen badkamer. Ontvangen met thee en koek en leuke verhalen. Ook nog even mijn kennis kunnen gebruiken omdat zij samen met 7 andere ouderen appartementen willen bouwen in Bakhuizen, de eerste gesprekken met twee architecten zijn al geweest, die willen iets totaal anders dan wat de opdrachtgevers willen, waar heb ik dat vaker gehoord? In Bakhuizen is geen eetgelegenheid, maar gelukkig kan ik met Gini en Joop mee eten, het ruikt nu al lekker. Meestal begin ik aan het begin van mijn dag, nu even andersom. Vanmorgen goed en lekker ontbeten, ik zat in Lemmer in een hotel, maar in de goedkoopste eenpersoons kamer, je kon je kont niet keren, maar het bed was goed. Helaas was in Lemmer geen vrienden op de fiets plek, dus dit was noodzaak en het goedkoopst.

Dan vanmorgen toch op stap voor de 29 km van vandaag, het weer was veel beter dan gisteren, geen harde wind en geen regen. De zon bleef nog achterwege maar die komt de komende dagen, nu met het schrijven van dit blog zit ik met de hand voor de ogen omdat de zon in mijn gezicht schijnt.

Als eerste loop ik over de kade naar de sluis van Lemmer. Aan de ander zijde een scheepswerf waar ze, verwacht ik, alleen nog maar schepen slopen, er ligt een oude meuk.



Iets verder kom je bij de Lemstersluis Op de sluishoofden staan twee kleine gebouwen. Een sluisknechtswoning, en een Rijksgetijmeter waarin het peil van het IJsselmeer nog wordt gemeten. Op deze gebouwtjes is ook tegeltjeswijsheid aangebracht, zoals:

Niet veel te zeggen, Maar houden en beleggen.

Kokmeeuwen aan land, Onweer voor de hand.

Een die zijn zeil te hooge stelt,Woordt ligtlijk van den wind geveld.

’t Getij gaat zijnen keer, ’t En wacht naar Prins noch Heer.


Een km of 3 verder kom je eerst langs het Ir. D. F. Woudagemaal, een stoomgemaal gebouwd tussen 1917-1920, het laatst gebouwde en grootste stoomgemaal in Nederland en de wereld, maar nog steeds indien nodig in gebruik. Het gemaal staat op de werelderfgoedlijst van UNESCO.


En nog iets verder kom je bij de prinses Margriet sluizen, voor een Vreeswijker met de Beatrix sluis niet heel bijzonder. Het bijzondere is dat de sluiskolk geen wanden heeft. De zijkant van de sluiskolk zijn gewoon grasdijken.


De tocht gaat nu verder naar Nijemirdum en Oudemirdum. Je komt in het Gaasterland . Gaasterland ligt in Nationaal Landschap Zuidwest Fryslân. De streek is, anders dan het overwegend vlakke weidekarakter van Friesland, juist glooiend en bosrijk. Deze reliëfs heetten vroeger gaasten. Het zijn in de ijstijd opgestuwde keileemruggen, overdekt met een laag zand. Het hoogste punt van Gaasterland is 12,70 meter boven NAP ten zuidwesten van Oudemirdum. Net voor Nijemirdum dacht ik eindelijk een koffieshop te zien, liep erheen, de deur werd voor mij van het slot gedaan, met de vraag wat ik wilde? Koffie, was mijn antwoord natuurlijk. Ja hoor kom maar binnen, het bleek een onderdeel te zijn van zorgboerderij Kleurrijk. Samen met mensen met een beperking aan de koffie. Of ik ook nog champignonsoep wilde? Die hadden zij net gegeten. Waarom niet graag hoor, en de soep werd nog even speciaal voor mij opgewarmd. Was erg gezellig, iedereen natuurlijk nieuwsgierig naar wat ik aan het doen was met zo een grote rugzak, waar ik woon, waar ik naar toe ga, etc. Was een leuke afwisseling, hieronder nog een foto van de “uitspanning “.


Even later kom je op de volgende dijk, die eigenlijk geen dijk is, de Jeneverdijk, ik ben er niet dronken geworden en heb geen jeneverbesstruiken gezien. Gaasterland ligt zo hoog dat er geen dijken nodig zijn, de kustlijn fungeert als een klif. Als je het bos uitloopt zie je in de verte laag het water van het huidige IJsselmeer liggen.



Wat je onderweg overal ziet zijn protestborden tegen zandwinning in het IJsselmeer net voor de kliffen van Gaasterland, inwoners zijn er fel op tegen vanwege het lawaai wat dat gaat veroorzaken en tegen schepen en machines in het IJsselmeer die het uitzicht belemmeren, ik kan mer daar goed iets bij voorstellen. Een groot zandwinbedrijf, Koninklijke Smals BV wil voor minimaal 30 jaar met een industrie-eiland 24 uur per dag, 7 dagen per week, zand winnen in het IJsselmeer voor de kust van Gaasterland. De industrie gebouwen op dit eiland worden tot 22 meter hoog (vergelijkbaar met een flat van ongeveer 7 verdiepingen) en tot 100 meter breed. Op deze manier en schaal is nog niet eerder zand gewonnen. De industrie veroorzaakt dag en nacht geluidsoverlast op de Friese kust. Om 24 uur te kunnen werken is het eiland ook ‘s nachts verlicht. Het gaat om een gebied van 250 hectare. Het IJsselmeer is ter plekke nu 4,7 m diep en op het diepste punt ongeveer 7 m. De rand van de 60 meter diepe en 1,8km doorsnede winput komt op 4,5 km van de Gaasterlandse kliffenkust te liggen. Hieronder de borden waarvan je er honderden ziet.


Net voor Bakhuizen kom je door het Rysterbos, vlak hiervoor staat een toren uit de tijd van de Koude Oorlog, om militaire vliegtuigen te spotten, in het Rysterbos zijn in de tweede Wereldoorlog 70 V2 raketten afgeschoten richting Engeland en Antwerpen. En dat allemaal omdat Gaasterland hoog gelegen in Friesland ligt, wel 12,50 meter boven NAP. Als herinnering aan dit alles heeft men in het Rysterbos een tempeltje gebouwd??. Stond er al eerder maar weer vernieuwd.



Om ongeveer half vijf belde ik aan bij mijn slaapplek in Bakhuizen bij Gini en Joop. Ik was tegen zessen aan mijn blog begonnen toen Joop eerst even een kop zelfgemaakte groentesoep kwam brengen, tegen half zeven zou het eten klaar staan en de broer van Gini zou ook mee-eten. Gini had een ovenschotel gemaakt van zuurkool met aardappelen, uienringen, spekjes en geitenkaas erin, Was erg lekker en ruim voldoende voor ons vieren. Nog een toetje en toen nog 2 uur doorkletsen. De broer van Gini werkt als bouwkundeleraar op het ROC in Sneek. Mooie verhalen over mer name statushouders die hij les geeft, is daar zeer tevreden over. En het gesprek ging weer verder over de bouwplannen voor Bakhuizense ouderen. Nog veel adviezen kunnen geven, ik verwacht dat ze wel de juiste route gaan nemen. Gisteren was op eigen verzoek van het bureau KAW een afspraak geweest, KAW is een groot bureau dat ik ook wel ken, ze hadden er geen goed gevoel erbij. Ik heb ze geadviseerd direct te kappen, dat gaan ze ook doen. Het wordt nu waarschijnlijk een kleine plaatselijke architect. Inmiddels half negen tijd om weer verder te gaan met mijn blog dat er nu weer staat.

Doordat ik vandaag wat meer heb gelopen morgen dan wat minder, via Stavoren naar Hindelopen, en mooi weer...ik zal het beleven.


25-03-2019 Echtenerbrug naar Lemmer 11 km

Op stap voor het laatste stuk van het Zuiderzeepad. Een reis van ca. 3,5 uur per tram, trein en bus naar Echtenerbrug. Met de tram langs de plek waar vorige week de verschrikkelijke tragedie plaats vond. Heel veel bloemen, en nog steeds mensen die bloemen leggen of er even blijven stilstaan. Ik hoorde op het nieuws dat iets later er ook weer een herdenking was van bewoners van Kanaleneiland.

Net voor éénen bij de brug van Echtenerbrug, even een foto gemaakt richting de Tjonger (de foto met de vreemde witte streep in het midden) in de richting waar de Weerribben liggen ,en de andere kant op richting het Tjeukemeer.


.

Ik ben echt in Friesland, maar vandaag weinig tot geen zeil- scheepvaart, het is onverwachts te fris, het waait hard en af en toe wat regen. Anders dan de weersverwachting vorige week aangaf. Maar vandaag geen lange etappe ten gevolge van de lange reis en het pas laat gaan lopen.

Lopend met de wind van voren naar het gemaal “Echten” zie je hoe hard het waait, ik wordt niet nat van de regen maar van het opwaaiende water van de golven die stuk slaan op de wal.


Aan het Tjeukemeer (Fries: Tsjûkemar), bij het gemaal van Echten, staat het standbeeld van Tsjûke en March. Bij dat standbeeld verklaart een tekst het ontstaan van het Tjeukemeer. Er zijn twee lezingen. In de eerste lezing lopen twee boerinnen terug van het melken naar huis. Nadat ze een brandje ontdekten weigerde de boerin die de melk droeg, de brand te blussen. De ander schold haar uit voor Tsjûke, een hondennaam. De naam is een eigen leven gaan leiden en zou gebruikt zijn voor het meer, dat ontstond in het gat dat de brand achterliet in het land. In de tweede lezing raakten twee zusjes elkaar in de rook van een brand kwijt. Zij bleven naar elkaar roepen: "Tsjûke" en "March", hun stemmen bleven nog lang hoorbaar en vormden aaneengeklonken Tsjûkemar. Hieronder het beeld van Tsjûske en March.


Na het Tjeukemeer verder over boeren landweggetjes naar Lemmer, op bezoek bij de “Lemster” zoals een inwoner uit Lemmer heet. Ook Lemmer lag aan Zuiderzee, de toegang is niet veranderd maar het water heet nu het IJsselmeer. Lemmer komt al voor in het begin van de. 13 e eeuw, maar heeft veel andere namen gehad en is vaak verwoest door heersers, oorlogen en stormvloed rampen. Vandaag alleen twee kiekjes van het stadje, morgen als ik de tocht vervolg dan kom ik langs het bekende Ir. Woudagemaal en de Prinses Margriet sluizen. Ook in Lemmer worden de Lemster aaken gemaakt, de Groene Dreack van Beatrix is een Lemsteraak. En hoord ik net, onze koning komt dit jaar naar Lemmer om de Koningsspelen te openen, ik zal de weg hier even banen voor hem.


Ik heb begrepen dat ik morgen nog niet een volle zonnige dag krijg, maar hoe dan ook ik ga naar Bakhuizen.


20-02-2019 Etappe 14, Ossenzijl naar Echtenerbrug, 23 km

Vanmorgen een beetje op tijd op pad. Ontbijt moest ik een mijn vakantiehuisje toch zelf uit de koelkast en broodtrommel halen, afgerekend had ik al, zodat ik de zoons des huizes niet wakker hoefde te maken. Na weer een gebakken eitje, toch pas om half negen op pad. Verder over het voetpad van de Weerribben naar Ossenzijl, het einde van het pad. Was wel wat verder lopen dan ik dacht, ik schat nog een kleine 4 km over dit pad. Maar wat een schoonheid van de natuur zie je daar. Dit is een deel zonder woningen, even verder zijn er wel weer woningen, dan zelfs aan beide zijden van het water, niet bereikbaar met een auto. Die bewoners moeten altijd met een boot oversteken om naar of Kalenberg, of naar Ossenzijl te willen gaan.


Soms moeten de bruggetjes gerepareerd worden, maar afsluiten kan niet, dan maar een omlegging over pontons.


Ossenzijl voorbij ging de route opeens weer over landwegen, maar dat was maar een paar km. De rest van de route naar Echtenerbrug ging over schelppaden en graspaden. Na de landweg heb ik eerst zeker 8 km over een schelppad gelopen, helemaal langs en door de Weerribben. Hieronder een stukje schelppad en een verdwaald kerkhofje langs het schelppad.



Moderne bouw zie je ook niet veel. Er was een wat oudere man in zijn tuin bezig, we begroetten elkaar, zoals het hoort. Hij woont in een modern lofthuis. Het plaatsje in Munnekeburen.


En als uitzicht vanuit zijn lofthuis, zie........


Het schelppad rechts in de hoek was het vervolg van mijn route, hij kon mij volgen. Weer in stuk verder even op een bankje wat water drinken. Komt er een oudere man aangefietst die wel eens wilde weten wat ik aan het doen was, ja het Zuiderzeepad wandelen. Hij was mollen wezen vangen bij een klein hutje iets terug langs de route. In dit gebied komt hij al meer dan 70 jaar. Vroeger hielt hij de paden en de bermen bij, als vrijwilliger naast zijn werk, maar gaf hij aan, ik kreeg er wel wat voor. Hij komt uit een gezin met 20 kinderen waarvan er nu nog 12 leven. Ik vroeg zijn leeftijd, die moest ik maar schatten. Ik gaf aan dat ik verwacht dat hij 85 jaar zou zijn. Laat hij volgende week nu 85 jaar worden. Ik heb hem complimenten gemaakt, nog op de fiets, mollen vangen, kopje goed, etc. Nee hij merkte echt dat hij ouder werd. Hij heeft ook dominee Nico van de Linden gekend en wees mij het huis aan waar hij gewoond heeft, midden in de Weerribben. Zijn kinderen komen er nog vaak, hij had vandaag zijn zoon nog gezien. De dominee was een goede vriend van de Oranjes en heeft bijvoorbeeld Willen Alexzander en Maxima getrouwd. Hieronder het huisje van de dominee.


Hierna moet ik nog zeker 12 km lopen. Dat komt omdat je een grote omweg moet maken naar Echtenerbrug. Je moet het kanaal de Tjonger over. Dat kan alleen met een zelfbedienigspontje die ca. 4 km van Echtenerbrug afligt. Dus naar het pontje 4 km, pontje over en aan de andere zijde van de Tjonger weer 4 km terug. Het pontje koste mij bijna een half uur. Het pontje lag aan de overzijde, je moet dan een ketting opdraaien en het pontje naar je toetrekken. De eerste 5 minuten geen beweging te zien, ik dacht hij zit vast. Gewoon doordraaien dan komt de pont. Het opdraaien van de ketting ging loodzwaar. Op het pontje weer hetzelfde, het was even iets anders dan wandelen pfff. Zo gauw ik eraf kon ben ik gestopt met de marteling, daarom ligt het pontje nog niet aan de wal.


Daarna moest ik een zijtak van de Tjonger over, maar gelukkig niet met een pontje.



Dan door naar mijn eindbestemming van deze 5 dagen wandelen, ca 120 km verder, Echtenerbrug.



Vanaf hier heb ik de bus gepakt naar Heerenveen vandaar met de trein naar Utrecht en met de bus naar Nieuwegein. 15:20 uur vertrek, 18:15 uur weer thuis. Het waren mooie dagen, de eerste drie in de zon, de vierde dag wat frisser en natter weer en vandaag droog en af en toe zelfs zon. Nu nog een week plannen dan is de Zuiderzee rond gelopen.



19-02-2019 Etappe 13, Barsbeek naar Ossenzijl, 32 km

Goed geslapen op die mooie plek, ontbijt vandaag om half negen omdat het een lange dag wordt. Afscheid genomen van Richard en Jule, rugzak op en de paden en lanen weer in. Toen ik vertrok zag de lucht nog blauw, de eerste twee gemaakte foto’s tonen dat ook aan. Het was wel fris. Tijdens de tocht werd het steeds frisser door en sterkere wind en af en toe ook wat regen. Kon ik gelijk mijn regenhoes van mijn rugzak uit proberen. Ik liep al even toen ik terugkeek naar rechts en zag ik in de verte mijn slaaphuis liggen. Even later bij de visboer in Vollenhoven, waar ik koffie heb genomen, kwam ik in gesprek met een man, hij was benieuwd waar ik ging lopen, de kaarten erbij en laten zien. De plek waar ik had geslapen kende hij goed, dat was lang geleden een tolhuis wist hij. In de verte staat het.


De zon scheen nog en bij dit mooie huis is de lente duidelijk zichtbaar.


Vandaag loop ik eerst langs steden die vroeger een zeehaven hadden aan de Zuiderzee zoals Vollenhove en Blokzijl, dat kun je ook goed aan die steden zien net als vele andere steden waar mijn tocht al doorheen ging. Maar eerst via Poepershoek naar Sint Jansklooster. Ja het staat er goed, dat gehucht heet echt Poepershoek. Sint Jansklooster dankt zijn naam aan de blinde Johannes van Ommen die hier met enige geloofsgenoten een convent stichtte, het Sint Janskamp, voor een gemeenschap van mannen in de geest van de moderne devotie. Ook dit klooster in vernield in de 80 jarige oorlog, er herinnert nog een stukje muur en de naam van het plaatsje Sint Jansklooster. Als je de muur ziet krab je je even achter de oren??


Een paar km verder kom je bij het landgoed Den Oldenhof, het meest interessante schijnt de duiventil te zijn die ik niet eens op de foto heb gezet. Van die til zijn er maar een paar van, in Nederland???? Toch maar het landhuis gefotografeerd.


Vanaf het landgoed via een grote omweg naar Vollenhove, een van de oude Zuiderzeestadjes. Bij de visboer waar ik al eerder over schreef koffie gedronken met een broodje paling. Na het gesprek met de man weerverder om de brug over te steken van het Vollenhovensekanaal, dat het oude vaste land scheidt van de Noord-Oost polder. Ik moet bijna 6 km langs het kanaal aan de Noord-Oost polder kant. Dit is het enige stuk dat je door de provincie Flevoland loopt, bij Blokzijl ben je weer in Overijssel. Toch maar even achterom gekeken naar het vaste land.


Toen werd het koud, wat regen en bijna 6 km doorstappen over een fietspad van de Noord-Oost polder. Onderwijl krijg je daar een appje met 4 gebakken eieren in een pan. De app van Jannie, vandaag dinsdag normaal lunch bij Jan en Jannie. Ik heb maar een foto gemaakt van het fietspad en die geappt, helaas de koude wind en nattigheid kon ik niet appen, bedankt 😂.

p

Gelukkig komt het vaste oude land weer in zicht, Blokzijl. Bij de oude zeehaven staat een kanon, bij een schot, het water staat erg hoog, bij twee schoten, het water staat tot aan de kruin van de dijk en bij drie schoten, de dijk is doorgebroken. Het kanon stond oorspronkelijk op de zeedijk, of het ooit gebruikt is heb ik niet kunnen achterhalen.


Dan gaat de tocht verder in het spoor van de turfstekers, zonder turf hadden de nijvere Hollandse steden nooit kunnen bloeien. Dagelijks voeren 50 tot 100 turfschepen Amsterdam binnen met turf uit het grootste Noord West Europese laagveen, de Weerribben en Rieben, vanaf onder andere Vollenhove, Blokzijl, Zwartsluisen en Kuinre, die voeren er wel bij. Het eerste plaatsje wat je tegenkomt (een gehucht) is Nederland. Ik wist niet dat dat ook een plaatsje was, maar ik was er en het klopt.


En dan gaat de tocht echt de Weeribben in, er dwars doorheen. Het was zo een flink ommetje om in Kalenberg te komen maar ik heb gekozen om dat te lopen, net als de route aangaf. Op het kaartje zie je dat er een alternatief was van punt 56 naar 57, maar ik ben de dikke rode route onderlangs gegaan.


Maar dan zie je ook het volgende, geen turf maar riet voor de dakdekkers.



.


Na deze prachtige tocht is Kalenberg in zicht, het is net Giethoorn. Aan de zijde waar ik loop kan geen auto komen, net als in Giethoorn. Alleen dit pad is wel 3 km lang. Mijn slaapplek lag dan ook pas na 2,3 km. Als je net veel hebt gelopen is dit een “heerlijk” pad. Bij elk bruggetje stijl omhoog en stijl omlaag en dat heel vaak. Nog even in het “centrum” gekeken. Alle eetgelegenheden zijn gesloten. Dan maar door naar mijn slaapplek. Ontvangen door de zoon des huizes, zijn ouders zijn er vannacht niet. Hij gaf ook aan dat de eetgelegenheden alleen in het seizoen open zijn. Hem ook gevraagd hoe dat nu gaat met een verhuizing of een nieuw bankstel of zoiets. Alles wordt op platbodems gezet en naar de overkant gevaren, zelfs geladen aanhangers worden op de platbodems gezet.

Ik heb weer een soort vakantiehuisje met 4 bedden, keuken, douche en een gevulde koelkast met eieren en ham. Ook ik kon uiteindelijk mijn omeletje bakken. Het maken van dit blog ging niet gemakkelijk. Geen G4 maar G3 en matig WIFI. Het uploaden van de foto’s ging zeer traag, maar is toch gelukt.





Morgen de laatste dag van deze reeks naar Echtenerbrug bij het Tjeukermeer. Ik hoop de bus van kwart over drie te kunnen pakken, dan ben ik 3 uur later thuis. De bus naar Heerenveen en dan met de trein naar Utrecht.



17-02-2019 Etappe 12, Kampen naar Barsbeek 23 km

De zon schijnt alweer, wat een mooie dagen heb ik toch. Onderweg krijg zo vaak het verhaal dat het zo heerlijk wandelweer is. Vanmorgen ontbeten met warme broodjes, althans dat dacht de dame, maar er was geen mes doorheen te krijgen. Ze zat nog gezellig met mij aan de ontbijttafel te kletsen en zag me stoeien met de broodjes, dan maar weer terug in de oven. Onderwijl heeft ze een eitje voor me gebakken. De zon schijnt door het raam van haar vreemde keuken, je moet gebukt onder de balken doorlopen, en het staat vol. Dus eind goed al goed. Mijn rugzak van het steile trapje naar zolder afslepend, rekening houdend dat er niets van de keuken op de grond valt, en snel even twee foto’s met zonnestralen van haar keuken gemaakt.


Aan de buitenzijde (het huis direct op de hoek met de trapgevel) een prachtig huis, ook weer met zon. De twee kleine ramen in de witte zijgevel zijn van de keuken ( foto van de keuken). En de Broederstraat is gewoon een mooi straatje.


Dan Kampen over de brug over de IJssel verlaten is het vervolg van het Zuiderzeepad. De overkant is de foto plek die je altijd van Kampen ziet, ik kon niet achterblijven.


Vandaag via IJsselmuiden, Grafhorst, Lutterzijl, Veneriete en Genemuiden naar Barsbeek, waar ik net daarvoor mijn slaapplek heb. De route ging vandaag voor driekwart over grasdijken, soms goed beloopbaar en soms vol met molshopen. Maar volop weidevogels, kolganzen, reigers en zwanen. Vandaag alleen natuur “cultuur”. Hieronder een goed beloopbare grasdijk. Het water is het Ganzendiep, een oude aftakking van de IJssel die nu afgedamt is.


Lang heb ik langs een grote groep zwanen gelopen die ik op een mooi moment op een foto wilde zetten, en dat is gelukt vind ik zelf. De groep was nog groter maar de helft vloog weg naar links en de groep naar rechts had ik te pakken.


Uiteindelijk, veel grasdijken verder kom je bij het Zwartemeer, dat is het meer vanaf het Zwartewater bij Genemuiden wat onder de Noord Oostpolder doorloopt naar het Ketelmeer en bij Lelystad onder de Ketelbrug van de A 6 in het IJsselmeer uitkomt, net als de IJssel die daar ook uitmondt. De route naar Genemuiden loopt helemaal via de rand van het Zwartemeer en het Zwartewater. De route zo vanaf een punt waar ik was is ruim 3 keer langer dan de kortste route, maar dan zie je ook wat, het Zwartemeer.


Om ca. half drie was ik in Genemuiden. Ik had echt zin in koffie, bij de veerpont geen versnaperingen en maar even naar het centrum gelopen, onderweg een man van 83 jaar gesproken, vroeg welke tocht ik loop en of ik ook langs het Zwartemeer ben gekomen, dat was zo, een lange tocht vond hij. Mijn antwoord natuurlijk ja en trots op mezelf dat dat de lange tocht is volgens de Genemuiders. Hij liep maar drie kwartier pet dag, ook prima toch? Op je 83 ste. 2 vrouwen spraken me ook aan, lopen? Knap hoor, wij doen het op de fiets, ook goed toch? Nou dan eindelijk een kaaswinkeltje gevonden waar ze koffie hadden en vers perensap, met een broodje kaas erbij kon ik er weer tegenaan. Weer terug naar de pont om het Zwartewater over te steken voor 50 cent.


Dan nog een uur doorlopen naar mijn slaapplek, de helft over die grasdijk met al die molshopen en het tweede stuk over een fietspad van 5 meter breed. Onderweg een echtpaar vogelspotters op de dijk ontmoet, ze vonden dat ik zo snel liep, maar ik heb ook geen verrekijker bij me. Dan zie je in de verte op de dijk een alleenstaand groot en mooi huis, en laat dat nu mijn slaaphuis zijn. Hier wonen Richard en Jule, hij onderwijzer die hier deze week vakantie heeft en zij maatschappelijk weker bij het Leger des Heils en had ook vakantie. Samen stonden ze de wilgen te knotten. Ze wonen hier net iets meer dan een jaar, maar wat een mooie plek. Als je in de stoel zit in hun woonkamer kijk je naar het Zwartemeer, je ziet reeën, zeearenden, reigers en zoveel meer.

Richard leidde mij naar mijn kamer, nee niet een kamer maar appartement, grote slaap, zit, eetkamer, keuken en aparte doucheruimte. Ik heb vanavond bij Richard en Jule meegegeten, broccoli, gebakken aardappeltjes en zalm, yoghurt met honing en walnoten toe en een kopje koffie erna. Leuke gesprekken gehad, natuurlijk over mijn wandelingen en over hun leven en hun huis. Erg leuk. Verder nog een foto van hun huis en mijn kamer. Van vrienden op de fiets !!!



Morgen richting Weerribben en overnachten midden in de Weeribben, alweer de vierde dag, het gaat snel.





17-02-2019 Etappe 11, Elburg naar Kampen, 27 km

Vandaag een lange wandeling door vlak onbebost gebied. Eerst om 9 uur lekker ontbeten, en daarna weer rugzak op, en weg. Ik heb voor de Via Fracigena een nieuwe, grotere rugzak gekocht, 58 liter. Die test ik deze week uit, met ca totaal 9,5 kg gewicht. Welke band strakker, welke losser zodat de rugzak goed op mijn heup draagt. Dat gaat erg goed tot op heden. Even wennen weer voor de vaste plekjes waar je wat stopt. Hieronder mijn slaapplek van vannacht.


Nog een stuk door bebouwd gebied en een beetje bos, tot je bij huize Morren komt. Een huis pas uit 1910, waarnaast de grafkelder ligt van de familie van Oldenbarneveldt. Deze kelder is veel ouder en is gebouwd in 1832.


Maar dan komt de open vlakte. Je komt een paar dorpjes tegen die niet veel voorstellen. Oosterwolde ontleent zijn naam aan de “Wolden” die hier vroeger waren. Het moerasachtige gebied werd ontgonnen en in cultuur gebracht door sloten te graven. Men had veel last van water en werden ook dijken aangelegd. De bestaande wegen, winterdijk en zomerdijk herinneren daar nog aan.



Je ziet,eindeloze vergezichten naar waar je heen loopt. Het lijkt altijd ver, maar als je gewoon doortippelt dan ben je er zo. Het eerste dorpje dat je passeert is Noordeinde, hier wonen nog ca 200 mensen, maar er is nog een bassschool met 25 kinderen en een dorpshuis. Het dorp ligt ook verlaten van alles. Na Noordeinde gaat de route even van de weg af over een graspad langs een kanaal. In de verte zie je Kampen al liggen. De kerk van Kampen zie je wazig, links van de helft boven het groen


Dan blijf je evenwijdig aan Kampen, 5 km doorlopen over de Zwartendijk. Deze dijk is beplant met iepen, is kronkelig en heeft veel kolken water met de meest vreemde namen. Bij iedere kolk zie je vissers zitten, en er wordt heel veel riet voor rietdekkers gesneden. Na die 5 km passeer je de weg van Emmeloord naar Zwolle en loop je de buitenwijk van Kampen in. Als Zuiderzeepad loper, blijf je naar het centrum, over een dijk lopen, de Sint Nicolaasdijk. Dan loop je het wandelgebied van Kampen in, mooi, maar wel een beetje stil vond ik, er is hier geen zondagsopening van winkels. Maar gelukkig was het stedelijk Museum open, daar was het erg druk. Komt u voor de opening werd mij gevraagd? Welke opening, ja de opening, oh en wat wordt er dan geopend? Ja de tijdelijke tentoonstelling van Arie Schippers. Nou ja als je zo aandringt, gaf ik aan aan de kassière, dan ga ik daarheen , in een mooie gouden zaal van oude raadhuis uit 1400 werd de opening verricht door auteur en tot voor kort kunstjournaliste Sacha Bronwasser van de Volkskrant. Zij sprak in mooie bewoordingen de man Arie Schippers toe. Net voor de speech heb ik de speech ruimte nog even op de foto gezet. Ik zat gewoon op de voorste rij met mijn bezwete T shirt.


Hieronder zie je de buitenzijde van die zaal. De Gouden Zaal was het raadhuis en de zaal erboven bij de beelden is de schepenzaal, waar recht werd gesproken


De beelden die je ziet zijn van: links Karel de Grote en Alexander de Grote, de andere vier beelden stellen de vier deugden voor, matigheid, trouw, justitia en charitas. Zij functioneerden als spiegel voor het volk. Maar nu even terug naar de opening, mooie woorden, drankje en hapjes en dan zijn werk natuurlijk even bekijken.





De tentoonstelling van Arie Schippers was niet alleen in het stedelijk museum maar ook in de voormalige synagoge en paar honderd meter verder. Deze foto heb ik van boven de balustrade genomen. En ook hier werd ik verrast met drankjes en hapjes.


Het stedelijk museum van Kampen heeft als vaste tentoonstelling portretten van alle Nederlandse vorsten en veel religieuze kunst. Wat Mij altijd opvalt is dat dat altijd kunst is uit de katholieke tijd. En verder nog de schepenzaal bezoeken die nog in originele staat is.


Morgen maak ik nog even een foto van de plek waar ik nu slaap, ook heel oud. En dan naar Barsbeek, daar in de buurt.


16-02-2019 Etappe 10, Nunspeet naar Elburg, 14 km


Na een lekker en gezellig etentje gisteren, ter ere van veertig jaar vertrouwd zijn van Jan en Jannie, vanmorgen weer lekker op stap om weer 5 dagen het Zuiderzeepad te vervolgen. Met de trein naar Nunspeet waar ik om ca. 11:30 uur ben aan gekomen. Dit natuurlijk ook ter voorbereiding voor de Via Francigena. En wat een weer,zon, 13 graden, nagenoeg geen wind, wat wil eenwandelaar nog meer hebben. De route loopt direct naast het station van Nunspeet verder.


En wat is het allemaal weer mooi onderweg, de lente lijkt eraan te komen. De krokusjes en wilde sneeuwklokjes in overvloed.



De tocht gaat verder door de bossen, dat is al vanaf Nijkerk zo. Maar het is de Zuiderzee route. Je komt aan in Doornspijk, vanuit het bos zicht op een grote kerk. Doornspijk is een apart verhaal,vroeger lag Elburg op deze plek, maar Elburg is weggevaagd door natuurrampen, zegt de legende, of het echt zo is is nimmer bewezen. De Sint Ludgeruskerk was een Elburgse kerk, om daaraan te herinneren zijn er fundamenten gemaakt, dus niet opgegraven van die kerk. In 1392 is Elburg verplaatst naar de huidige plek.



Elburg als Hanzestad met stadsrechten, werd als een vesting herbouwd met een rechthoekig stratenpatroon.


Je komt de vesting binnen via de Vischpoort, die in 1400 geen poort was, de muur was dicht, pas in 1600 heeft men daar een poort van gemaakt.

Het is vandaag zonnig, dat kan je merken in Elburg, wat een drukte en wat gezellig, ik ben hier ooit wel eens geweest maar kon me hier niet veel meer van herinneren. Er zijn veel musea, het Elburg museum in het voormalige klooster van de Begijnen zusters. Alles wat katholiek was is weggevaagd tijdens de beeldenstorm in 1566 en ook de zusters. Maar ja, daar is daarna dan ook 80 jaar voor gevochten. Ook een prachtig verhaal is dat de kerk buiten de vesting stond, maar er moest ook een kerk in de vesting komen, in het centrum was dat niet gepland, er bleef een hoek over waar de Sint Nicolaaskerk gebouwd kon worden.

Uiteindelijk is er toch weer een katholieke kerk gekomen en zelfs een synagoge, een moskee heb ik niet gezien.







Natuurlijk heb ik het Elburg museum bezocht dat gehuisvest is in het oude klooster, wat is een museumkaart toch handig. De kapel is nu museum, de refter is een trouwzaal, maar erg mooi om te zien.


Naast dit museum is er het Joods museum "Sjoel" (bij de synagoge), een orgel museum en een smederij museum. Genoeg te zien in dit kleine vestingstadje. Het was inmiddels 4 uur, en in slaapplek is nog drie kwartier verder lopen. Een mooi stuk door de weilanden over veel bruggetjes.


Hartelijk ontvangst met koffie en cake op mijn slaapplek, deze week heb ik allemaal adresjes van Vrienden op de fiets, €22,50 per nacht inclusief ontbijt. Even lekker douchen, en dan een eetplek zoeken. Dat wordt Elburg, 3,5 km terug, heen en weer. Gelukkig mocht ik een fiets lenen. Nu in de TV kamer mijn blog maken, op de TV, Wie s de Mol, Adie natuurlijk even gebeld. Morgen om 9 uur ontbijten, mooie tijd voor de zondag en verder op weg naar Kampen.

26-10-2018 Etappe 9, Harderwijk naar Nunspeet, 19,2 km

Alweer de laatste wandeldag van dit deel van het Zuiderzeepad, in 5 dagen van Amsterdam naar Nunspeet. ik geloof dat het ook de laatste mooie week is wat het weer beterft, al hoop ik dat het mooi blijft. Ook nu weer lekker geslapen bij een vreind van de fiets, weer voor € 19 inclusief ontbijt met een uitstekent bed en ontbijt. Leuke mensen die voor Harderwijk ook in Nieuwegein en Ede hebben gewoond, wat een toeval.

Ook deze dag veel door natuur, bossen, heide, zandverstuivingen en landerijen. Van Harderwijk naar Hierden, Hulshorst, Ermelo en dan naar Harderwijk. Je hebt wat minder het gevoel dat je het Zuiderzeepad loopt, maar straatnaamborden vertellen dat het echt het zuiderzeepad is.


Je komt langs de priorij De Essenburgh, een klooster van de Norbertijnen, er is nog zowsaar een Norbertijnen communiteit, maar de meeste gebouwen hebben een andere functie, zoals het hoofdgebouw wat nu hotel is. De natuur is toch wel erg bijzonder dit jaar, hieronder drie voorbeelden daarvan, herfst met de poaddestoelen, eind oktober bosbessen plukken wat je normaal alleen in juli/augustus kan, en droge beken.







Een stuk verder kom je onder de snelweg A28 door om daar verder te gaan door het Leuvenumse bos met het Hulshorsterzand, volgens de informatie op de borden de grootste zandverstuiving van Europa?? Dat lees ik wel vaker. De zandvestuiving was wel erg groot maar dat merkte ik meer omdat ik helemaal door het mulle zand moest lopen.


Het Leuvenerbos uitlopend kom je weer bij de A 28, iets verder ligt Nunspeet, tijd nog net voor een kop koffie en dan naar het station voor de trein naar Utrecht. Het was weer een heerlijke week, inmiddels heb ik nagenoeg de helft van het Zuiderzeepad gelopen. Maar weer eens kijken wanner ik weer tijd heb om weer een week op pad te gaan.

En...Waar je gewandeld hebt ben je echt geweest.......

25-10-2018 Etappe 8, Nijkerk naar Harderwijk, 24,3 km

Vanmorgen begonnen met een lekker ontbijt, geserveerd op mijn kamer, met een gekookt eitje, warme broodjes, koffie, jus, dus perfect. Eigenlijk moest ik maar € 19 afrekenen, hen 1 euro fooi gegeven was handig met de afronding.

Het weer was weer droog om de tocht naar Harderwijk te maken. Vandaag een tocht veel door bossen en door mooie gebieden. Als eerste bijzonderheid kom je langs kasteel Oldenaller, gebouwd in 1656. De tuin is in de negentiende eeuw ontworpen door landschapsarchitect en architect, Jan David Zocher. Op de plek n Amsterdam waar nu de Bijenkorf staat stond vroeger de beurs van Zocher, die later is vervangen door de beurs van Berlage.



Jonkheer Boreel van Oldenaller is de laatste adellijke eigenaar. In 1972 komt het hele landgoed Oldenaller naar Natuurmonumenten. Daarmee blijft de eenheid van kasteel en landgoed bewaard. De gehele inboedel van het kasteel komt wel onder de hamer. Bij een restauratie in 1975 verdwijnen de later aangebrachte witte pleisterlaag en een aantal 19e-eeuwse versieringen, waardoor het huidige kasteel een interessante mengeling is van beide bouwfasen.

Daarna verder naar Ermelo, echt in Ermelo kom je niet, je komt net tegen Ermelo aan. Niet veel verder kom je in het bijzonder grote gebied van ‘s Heeren Loo Emmaus. Daar wandel je dwars doorheen. Een ontzettend groot gebied met heel, heel veel gebouwen, voor groepswonen, activiteiten, scholing en wat niet meer. In het centrum is een kleine supermarkt. Buurtsuper Attent is een bijzondere supermarkt, want de winkel wordt voor een deel gerund door mensen met een verstandelijke beperking. Je kan er dagelijks terecht voor verse groente, fruit en vlees. Ook verkopen ze vers boord. De supermarkt vormt het middelpunt van de locatie van 's Heeren Loo in Ermelo. Ook buurtbewoners en vakantiegangers schijnenhier boodschappen te doen. Op het terrein staat een nieuw school, jammer want de oude school is een bijzonder gebouw. Er is nu van alles n gevestigd nadat het is gerestaureerd, er zit onder andere een restaurant in.


Wat ook opvalt is dat dit terrein van Ermelo tot de nieuwbouw van Harderwijk loopt. Als je eenmaal Harderwijk naloopt ben je nog niet in het centrum, dat ligt nog ca 4 km verder. Harderwijk is en blijft een mooie stad, ook nu in oktober, gezellig en druk. Je kent Harderwijk niet meer terug aan de boulevardzijde. Sinds dit jaar is het weer een echte boulevard, de haven is weer terug gebracht en ligt het dolfinarium als het ware nu op een eiland. Het is je moeilijk nog voor te stellen hoe het was met die ouderwetse speeltuin, die er natuurlijk ook niet meer is.





24-10-2018 Etappe 7, Eemnes naar Nijkerk, 25,1 km

Weer helemaal uitgerust voor de dag van vandaag, een lange trip van Eemnes via Bunschoten-Spakenburg naar Nijkerk. Het is de hele route droog gebleven. Vanaf het Raadhuisplein op pad naar de Eemnessersluis. Normal gaat hier een Pontje, maar niet na 9:30. Daar was ik op voorbereid. Vlakbij het sluisje ligt een oude boerderij op een terp. Dit is de plek waar het oude Eemnes in ontstaan. Hieronder een foto van het Eemnesserweg sluisje.


De route ging over het sluisje richting Eembrugge, en dat geheel overviel dijk, tussen de schapen door en laverend rond hun keutels.je loopt weer 3 km richting Baarn, langs de Eem. Dan aan de andere zijde weer 3 km terug nadat je bij Eembrugge over de brug kon, zoals de naam van het dorp al aangeeft. Desondanks toch een mooie route. Ik heb een paar jaar geleden te schoonzus Greet het Grebbeliniepad gelopen van Rhenen naar Bunschoten Spakenburg, dit was de laatste etappe. Op dat moment werd de Eemdijk opgehoogd en was het een rommel. Je kon alleen aar over de weg lopen. Nu de werkzaamheden gereed zijn loop je maar een klein deel over de weg. Het pad loopt langs de Eem, soms door hoog gras, soms hekje na hekje over met paarden achter je aan, schrikdraad even weghalen om verder te kunnen. Soms een mooi smal pad, geblokkeerd door schapen.



Maar dat mag de wandelpret zeker niet drukken, bij het zien van de lichtmasten van de twee goed voetballende voetbal verenigingen, de rode, IJsselmeervogels en de bauwen, SV Spakenburg, twee stadions pal naast elkaar, en moeten ze ook in de competitie tegen elkaar, voetballen bij de buren, ongelofelijk!!! Maar dan op een woensdag het voormalige vissersdorp in, en zowaar, twee vrouwen op leeftijd in klederdracht?? Even een break voor koffie en een spaatje, foto’s maken van de werf en een Spakenburgs vrouwtje. Altijd een leuke sfeer in dit dorp.


Weer verder langs de haven, en naar zoals het nu heet de “boulevard”. Een hele nieuwbouw wijk met appartementen blokken langs de boulevard. Hier begint het fietspad van 7 km lang en uitkomt net voor de weg van de Flevopolder naar Nijkerk. Dit was wel oneindig lang. Wel met mensen gesproken en mogen genieten van echt Nederlands uitzicht te de enige echte Hollandse wolken die zo beroemd zijn in de schilderkunst. Twee mooie kiekjes vanaf de dijk richting Nijkerk, met op de tweede foto het stoomgemaal Hertog Reinout.


De route gaat naar rechts richting Nijkerk langs de Akervaart. Die is speciaal naar Nijkerk gegraven om Nijkerk te verbinden met de Zuiderzee. Twee eeuwen lang werd er in Nijkerk tabak geteeld en via beurtschippers naar andere plaatsen gevaren.hertog Reinoud II heeft Nijkerk in 1413 sradsrechten gegeven. De stad heeft mooie herenhuizen, te danken aan de bloeiperiode van nijkerk als grootste stad van de Veluwe. De Zuiderzee dijken hebben het niet altijd gehouden en heeft Nijkerk ook natte voeten gehad. Bij het Junckerpad loop je Nijkerk via het industriegebied in. Als eerste industrie kom je de groothandel Dasselaar tegen, opgericht en lang geleidt door de vader van Jannie, ook haar broers zijn nog lang actief geweest als eigenaars.



Nog nimmer eerder in het centrum van Nijkerk geweest, ziet er gezellig en mooi uit. Mijn overnachtingsplek ligt op de route, 500 meter van het centrum, een appartement, met 4 bedden, kitchenette, koffiezetapparaat, eettafel en zitje en dat voor een prijs van € 20. Het is een oud huis en lijkt op een kleine boerderij. Morgen verder naar Harderwijk.

23-10-2018 Etappe 6, Muiderberg naar Eemnes, 26,7 km

Vandaag een erg mooie route gelopen, het Naarder bos, Naarden vesting, Bikbergen en vandaar door de bossen en over de heide naar Blaricum, tussen de kapitale villa’s door van de upperten. Na een ontbijt in de B&B op pad om een uur of negen, direct naar de dijk. Wat ik weer geleerd heb is dat de Zuiderzee oorspronkelijk erg groot is geweest. Ik loop constant over de oudste dijken, dan merk je dat de A1 tussen Naarden en Muiderberg oorspronkelijk in het gebied loopt wat eens ook de Zuiderzee was. De dijken lopen door naar Naarden vesting en vandaar naar Bikbergen. Die dijken hebben al lang geen functie meer, maar blijven er toch liggen. Je ziet ook dat er niet veel onderhoud aan de dijken wordt gegeven. Door de droogte zitten ze vol scheuren, bij een dijk die nog functioneel is zal je dit niet zien, de waterschappen doen er alles aan om dat te voorkomen. Zie hieronder een impressie van die scheuren.



Eenmaal onder de A1 door kom je al snel in Naarden vesting, een immens grote vesting ontzettend goed onderhouden.

Naarden is een van de best bewaarde vestingsteden in Europa en vooral beroemd om zijn unieke stervorm. De vesting heeft zes bastions, een dubbele omwalling en dubbele grachtengordel. Het Zuiderzee pad loopt over de verdedigingswerken. De omvangrijke door Adriaen Anthonisz ontworpen vesting, waarvan nog grote delen uit de 17e eeuw aanwezig zijn, is voor het grootste deel te bezichtigen. De vesting is onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. De A1 is ook pas in de dertiger jaren van de 20 ste eeuw aangelegd en ligt pas sinds 1973 op de plek waar die nu ligt.




Hierboven een kaart van de vesting, je ziet de Zuiderzee dijk links boven naast de bebouwing naar de vesting lopen en rechts weer vanaf de vesting naar de A1. Ik heb veel foto’s gemaakt, maar zet er maar drie in dit blog, links een zicht op de vesting, met de vlag op het vesting museum en de toren van de Grote of de Sint-vituskerk. Rechts een fot van de prachtige Utrechtse poort. Hieronder een foto van het design center het “Arsenaal”, het oude wapenmagazijn maar nu de basis van Jan des Bouvrie.


Na het gezien hebben van deze indrukwekkende vesting weer verder, weer onder de A 1 door en via Bikbergen naar Blaricum. Wat valt op? De vele vele villa’s, van gewoon tot immens groot en soms beveiliging alsof er een staatshoofd woont, bij de elektrisch te openen hekken, palen die omhoog komen uit de grond, en daarvoor een rooster, dubbele hekken met draad onder stroom, camera’s en felle lampen. Ik had graag geweten wie daar wonen maar kon geen naambordjes vinden. Hieronder een voorbeeld van een van de hekken. Ik verwacht dat dit de vesting is van John de Mol, of Herman Heinsbroek of Joop van de Ende, zij wonen daar allemaal met veel andere uit de Qouto 500.


Maar gelukkig is er voor de “gewone mens” veel natuur in deze omgeving om te wandelen of te fietsen, bijvoorbeeld over de Gooise heide, onderdeel van het Gooise natuurreservaat, de Lions clubs van het Gooi zullen wel voldoende doneren.


Langs de villa’s en de natuur naar Eemnes de eindhalte voor vandaag. Morgen verder naar Nijkerk.



22-10-2018 Etappe 5, Amsterdam naar Muiderberg, 22,5 km

Na afgelopen zaterdag de Amsterdam City Walk, 27 km, door Amsterdam te hebben gelopen,vandaag weer op pad voor het vervolg van het Zuiderzeepad. Deze week van Amsterdam naar Nunspeet in 5 dagen. Vandaag naar Muiderberg, 22,5 km. Het is iets frisser, in de zon zelfs warm, maar in de schaduw heb je een trui nodig. Deze week ziet er goed uit, wat het weer betreft, iets frisser maar nog steeds droog. Denk je dat je inmiddels wel overal in Amsterdam bent geweest, dit jaar al drie keer over het entrepotdok te hebben gelopen met zicht op Artis, nu niet naar brouwerij het IJ maar naar de Dapperbuurt, vandaag met de Dappermarkt.



Daarna de hele Javastraat af, hetzelfde beeld als de Kanaalstraat in Utrecht, multi cultureel, maar iets minder “intiem” dan de Kanaalstraat. Uiteindelijk loop je het Flevopark in en het drukke Amsterdam uit. Je loopt over het laatste stuk van het Amsterdam-Rijnkanaal over de Amsterdamsebrug, het verlengde van de Schellingwouderbrug en kom je op de Diemerzeedijk, nu over de brug naar rechts, met de Dam tot Dam wandeltocht ga je ook over deze brug maar ga je links af de dijk op. Loop net langs camping Zeeburg, wordt ik gebeld door Jan Schrauwen, hij komt met Jannie samen fietsen uit Wormerveer en zij fietsen net op de Schellingwouderbrug. Dat was we heel dichtbij, elkaar opgewacht bij de Diemerdijk en koffie met een broodje genomen bij camping Zeeburg. Prachtig dat dat zo precies uitkwam.


Na deze leuke onderbreking weer verder gaan wandelen. Dan kom je in het gebied waar alles gebeurde wat “God altijd verboden had” , afval stort, gif stort, wapens uitproberen, tippelzone met afwerkzone, off road rijden, stropen etc. Een grote langgerekte “gif” belt, die evenwijdig loopt aan de nieuwe wijk IJburg. Maar nu tiert de natuur,het gif is ingedampt en afgedekt, alle illegale activiteiten zijn verdwenen en is het volkomen veilig om daar te lopen en te recreëren volgens wat er op het bordje staat.


En als afsluiting kom je bij de Diemer centrale terecht nadat je de Diemer sluis bent gepasseerd. Deze sluis die geen sluis meer is, is een onderdeel van de Amsterdamse stelling. Prachtig een bijzonder woning tussen alle bunkers van de Amsterdamse stelling.



Hieronder het beeld van de elektrischiteitcentrale met op de achtergrond de brug over het Amsterdam-Rijnkanaal van de A1. Zo natuurlijk ziet dit er niet uit.



Voorbij de Diemer centrale gaat de route door over de dijk naar Muiden, tot aan Muiden zowaar echte natuur, maar bij Muiden kom je langs de oude kruitfabriek de “ Krijgsman”. Die is er niet meer maar erg mooi ziet het er nog niet uit. Het terrein is en wordt gesaneerd,en een hele rits volkstuinen zijn verdwenen, dat gebied lijkt wel een afvalberg die ze nu aan het opruien zijn. Inmiddels zijn de eerste woningen gereed. Maar iets verder zie je links het eiland Pampus liggen en voor je het kasteel het Muiderslot,dat ziet er weer wat aantrekkelijker uit. Helaas mijn zus was niet thuis dus even bij de bakker koffie gedronken.



Dan nog ruim 5 km naar Muiderberg, de route liep over boerengrasland en dijken. Ik ben wel 10 keer een hekje overgeklommen van graasweide naar graasweide. Muiderberg is goed verbonden geweest met het Gooi. Vroeger liep er een stoomtram naar Muiderberg naar het stationnetje dat nu “ het Rechthuis” heet, nu is het een restaurant maar de naam ontleedt zich nog uit de tijd dat hier een dependance van het kantongerecht huisde. Een gebouw met drie functies, station,kantongerecht en restaurant. Zit nu n mijn B&B in Muiderberg om morgen de tocht via Naarden vesting en Blaricum te vervolgen naar Eemnes.

25-08-2018 Etappe 4 Edam naar Amsterdam, 45,2 km.

Na een nacht met onweer en veel regen, maar lekker geslapen in mijn droge trekkershut. Voor vandaag het plan op tijd weg te gaan (8:30) zonder ontbijt te hebben gehad. En of ik Amsterdam lopent ga halen? Ik zal het zien. In ieder geval scheen de zon weer, maar overal ook veel donkere wolken. Doordat ik over de sluisdeur kon lopen liep ik om 9 uur Volendam al binnen. En al gelijk drukte, busladingen vol ouderen die daar om 9 uur gedropt worden, het eerste dat zij willen is koffie, dus alles wat al open is, is direct vol.

Maar besloten even het dorp in te gaan op zoek naar een bakker, die was er maar ook vol met "oudjes". Dan maar naar de DEEN supermarkt, jus d'orange gekocht, broodjes en kaas. Terug naar de kade, bij alle kroegen en restaurants, en daar heerlijk op een bankje kijkend naar de kroegen mijn brood gemaakt en gegeten, ik was nu ook maar € 5 kwijt. In de supermarkt kwam ik oon nog Jan Kuin tegen, de eigenaar van een bouwbedrijf in Bovenkarspel. Hij herkende mij eerst, was aan het varen met zijn jacht om zijn laatste vakantiedag te het vieren.



Na lekker op het bankje ontbeten te hebben, weer op pad voor de lange dag. Eerst naar Monnickendam. Je loopt weer langs de dijk en er komen heel veel bussen met toeristen langs, waarom over deze smalle weg? Dat werd net voor Monnickendam duidelijk, daar zit op de weg naar Volendam een "Cheesfactory", speciaal voor de toeristen. Alle bussen gaan eerst hierheen en dan door, langs de dijk, naar Volendam. In Monnickendam was het nog rustig, mede door het mindere weer en dat hier niet echt buitenlandse toeristen een stop houden. Er staat wel een knots van een kerk, de "Sint Nicolaaskerk". De Grote of Sint-Nicolaaskerk is de belangrijkste kerk van de Nederlandse stad Monnickendam. Het gotische gebouw staat aan de Zarken, aan de rand van het oude centrum van de stad. De bouw van de kerk begon na 1400. Het koor was in 1450 gereed, de toren verrees tussen 1510 en 1550. Sinds 1572 is de kerk protestants. Na dat jaar werd de doopkapel verwijderd. In 1644 waren de laatste traveeën van het schip voltooid; rond die tijd werd ook de torenspits vernieuwd. Immens groot, dat is deze kerk. Ik heb de scheve aanbouwtjes gefotografeerd.


Van Monnickendam weer verder via de dijk, niet helemaal want een paar km voor dat de weg vanuit Marken aan land komt, liep de tocht door de weilanden, af en toe het schrikdraad loshalen en over speciale bruggetjes door het gras langs de koeievlaaien. Ook wel weer even lekker, en niet over de dijk langs alle vakantieparken bij het begin van de weg naar Marken.


Maar vanaf Kadijk waar ik weer op de dijk kwam, net voor Uitdam een rustpunt met zelfbediening, koffie zelf gebakken cake en een donatie, de eerste die ik op deze route tegen ben gekomen. Tot aan Durgerdam in Amsterdam was het weer dijk lopen, soms blik op oneindig en doorgaan. In de verte zag je al volop de contouren van Amsterdam, daar moet ik heen maar het is nog ver weg.



Heel lang links en rechts water, rechts het Kinselmeer en links het Markermeer wat hier ook IJmeer heet. Donkere wolken en af en toe een bliksemschicht, zelf ben ik dit stuk droog overgekomen. Aangekomen in Durgendam even wat gegeten in een abri van de bushalte. En zowaar daar passeerde mij een andere Zuiderzeepad wandelaar. Hij was gestart in Monnickendam en wilde morgen nog door naar Naarden, loopt telkens ook eenpaar dagen.

Bij Durgerdam zag ik ook de eerste aanwijzer staan van de LAW paden, ik denk dat ik wat moe was want de foto is niet geheel helder. De hele route langs de dijk kom je markeringen tegen van de Zuiderzeedijk, rode paaltjes van staal en betonnen paaltjes. De dijk is goed vastgelegd. Op vele plaatsen hangen blauwe vlaggen met daarop "Zuiderzeedijk is een monument". Dat is een protest tegen de dijkverzwaring die uitgevoerd gaar worden, de extra dijk aan de Markermeer kant. Ik kan me van dat protest wel iets voorstellen, veel dijkbewoners hebben een tafel en stoelen op de dijk staan, een steigertje en vaak een trapje om het meer in te gaan of uit te komen. Dat raken ze dan zo dicht bij huis kwijt. Maar ja, wat is veilgeheid waard???




Via Durgerdam loop je via Schellingwoude en Nieuwendam naar het echte Amsterdam. Schellingwoude en Nieuwendam kende ik al van de Dam tot Dam loop, de wandeltocht gaat ook door die, nu Amsterdamse dorpen. Helaas werd het weer slechter, onweer en harde regen, maar elke keer van korte duur, even schuilen en na de bui weer verder. De route gaat door de Vogelbuurt. De gemeente wilde dat daar goedkope arbeiderswoningen in twee lagen met een kap gebouwd zouden worden. Dat was een nieuw idee gebaseerd op het tuinstadmodel. De woningen staan niet op palen maar op ene grote betonplaat en mochten niet zwaar zijn. De wijk is volledige gerestaureerd, kleine woningen met maar 1 laag en een kap, maar een mooi wijkje.




En dan na heel veel km zie je het station van Amsterdam liggen, nog wel aan de verkeerde kant van het IJ. Om 17:35 uur de pont en om 19:00 uur was ik thuis in Nieuwegein, 45,2 km gelopen, dus geen bus o.i.d. Gewoon lopen. Het viel me niet eens tegen, niet strompelen maar gewoon lopen.




Het was weer lekker om 4 dagen te wandelen, zoals ik al eerder aangaf even wennen aan de omgeving, maar wel veel van de Noord-Hollandse "zuiderzeekust gezien. De volgende keer naar Harderwijk???



24-08-2018 Etappe 3 Hoorn naar Edam, 20,6 km

Weer verder richting Amsterdam, en dat via Edam. Het weer zou anders worden, flink maar doorstappen, is de doelstelling voor vandaag. Via Scharwoude en Schardam naar de camping ca 1 km voor Edam waar ik een trekkershut heb. Ik was er al om 13:30 uur. Geen regen, alleen wolken en zon. Niet speciaal nog Hoorn ingelopen, maar nog wel even vanaf de dijk een foto gemaakt van het bouwproject waar ik uitvoerder, werkvoorbereider en af en toe torenkraanmachinist was, dat kon toen nog. Het project midden op de foto is mijn project, de woningen rechts stonden er toen nog niet, daar was een houthandel.




Vandaag niet veel spannends onderweg, behoudens aparte zaken die je ziet, zoals dit oude prachtige wrak wat weg staat te roesten. Vanaf de dijk zie je veel.




Verder natuurlijk veel lopen langs de dijk, deze dag vaak onder aan de dijk.Bij Scharwoude even lekker koffie gedronken, en met Adie gebeld en weer verder. De route ging nu van de dijk af, alsof je de uiterwaarden door liep, een mooi stuk maar.... het gras, brandnetels en de distels stonden best hoog, opletten dus. Van Hoorn tot Amsterdam gaat men de hele dijk versterken, men gaat aan de zijde van het Markermeer een extra, wel wat lagere dijk maken, de huidige dijk is niet meer veilig genoeg. In 1916 is die ook eens doorgebroken. Hieronder de route door de uiterwaarden.


En hieronder het herdenkings monument aan de dijkdoorbraak op de plek waar die is doorgebroken.



Uiteindelijk aangekomen op camping “Strandbad Edam”, even wat drinken en douchen. Mijn plan was om morgen naar Holysloot te gaan, maar na 10 keer bellen krijg ik geen contact met de aanbieder van deze slaapplek. Het plan is nu om morgen in één keer door te stomen naar Amsterdam. Daarom ben ik vanmiddag naar Edam op en neer gelopen en heb die km's voor morgen al gehad. Ik moet het water over en mag over de sluisdeuren vlakbij de camping lopen, waarmee ik direct al in Volendam ben. Zo heb ik verderop nog een stuk andere route, die je in het broedseizoen moet lopen. Daarmee kort ik de route enigszins iets in. En als het niet lukt neem ik ergens de bus naar Amsterdam centraal.


Edam, volgens mij was ik daar nooit geweest, niet echt heel bijzonder maar toch even de highlights bezocht. Wat me opvalt is dat iedereen buitenlander is, veel Duitsers, Engelse, Italianen etc. alles staat in het buitenlands aangegeven en iedereen spreekt je eerst in het Engels aan, apart. Dat is ook de reden dat er vanaf hier weinig betaalbare slaapplaatsen zijn. Zelfs mijn beide buren van de trekkershut zijn italianen, die kost voor mij alleen maar € 37, dan heb ik wel 4 bedden. In Edam een vreemde brug, de dam genaamd, de weg is een grote bobbel. Bij de vvv ben ik gaan vragen waarom die brug zo vreemd is. De behulpzame man wist het eigenlijk ook niet goed. We zijn er denk ik wel samen uitgekomen, in de tijd van de Zuiderzee had je eb eb vloed, en met zo een brug kon je er ook met vloed onderdoor??? Op Wikipedia kan ik er niets van terugvinden, wel van alle andere bruggen in Edam.




En natuurlijk is er de Edammer kaasmarkt.

Na de toekenning van het recht op een kaaswaag is er in Edam tot 1922 een commerciële kaasmarkt geweest waar de boeren uit de omtrek hun kaas kwamen verhandelen. De Edammer kaas werd naar de markt vervoerd met kleine bootjes. Na het lossen op een speciale loswal werd de kaas door kaasdragers naar de markt gebracht. Daar werd de kaas te koop aangeboden aan handelaren. Na eerst te zijn gekeurd werd door middel van loven en bieden, het ‘handjeklap’, de kiloprijs van de kaas vastgesteld. Vervolgens werden de kazen weer op een berrie geladen en naar de waag gebracht waar het gewicht werd vastgesteld. De kaas werd ten slotte met paard en kaasbrik naar het kaaspakhuis vervoerd om daar nog enige tijd te ‘rijpen’.

De kaasmarkt werd in 1989 weer nieuw leven ingeblazen. In de zomer (juli en augustus) wordt elke woensdag een toeristische versie van de kaasmarkt gehouden.


Kaas moet je hier niet kopen, de kiloprijs is voor de buitenlanders minimaal verdrievoudigd. Hieronder nog een stukje kerk met nog wel een toren.


Het regende net als een gek, en de Italianen om mij heen zijn erg onrustig, rechts een familie, pa, ma en 3 tieners, in een hutje met 4 bedden, maar betaalbaar. Zien hoe de dag morgen wordt, wel kouder maar als het maar niet de hele weg regent.


23-08-2018 Etappe 2 Enkhuizen naar Hoorn , 27,9 km

Vandaag dus naar Hoorn, een lange etappe. Het was goed wandelweer, bewolkt , 20 graden, droog en wat wind. De vooruitzichten voor de komende dagen zijn minder, ik zie het wel.ik zat in de B&B Karnemelkhuys, later hoorde ik dat zij hebben meegedaan met het TV programma Bed&Breakfast, meestal erg dure B&B’s, maar ik heb maar € 37,50 betaald. Het ontbijt was geweldig. Aan tafel met twee Italianen, twee Duitsers en twee Nederlanders, zowaar internationaal. Bij het verlaten van Enkhuizen eens niet naar de bekende Dromedaris gekeken maar zijn mij 3 andere mooie punten opgevallen.

Ten eerste de Westerkerk met de Westertoren, de Westertoren staat direct tegen de kerk aan,een bijzondere toren. Het bijzondere is de houten opbouw.




Als je verder door Enkhuizen loopt krijg jet het “Giethoorn gevoel”, overal kanaaltjes, bruggetjes en bootjes, dat beeld kende ik niet van Enkhuizen.




En dan de bijzondere Koepoort, gebouwd in 1649 ter vervanging van een houten poortgebouw uit 1599. In de kroonlijst staat het jaartal 1730, maar dat is van een verbouwing.


Nu naar Bovenkarspel om daar de dijk op te gaan, links weer water en rechts weer land en huizen, en dat tot Hoorn aan toe. Maar heel bijzonder net voordat je de dijk opgaat kom je bij een sluis, het is geen normale sluis, maar boten kunnen er wel door via een liftsysteem. Op deze plek is al met goedkeuring van Philip van Bourgonge, in de Spaanse tijd, goedkeuring gegeven voor de bouw van een sluis op deze plek. Niet deze.


Na ongeveer twee uur lopen op de dijk komt ineens een vrouw de dijk op lopen met de vraag of ik al toe ben aan koffie? De vrouw, Yvonne, woont al 25 jaar samen met Kees op deze schitterende plek. Heerlijk bij hen op het terras twee koppen koffie gedronken en lekker gekletst. Kees kende ook twee eigenaren van bouwbedrijven, die ik ook goed ken. Deze mooie plek hebben ze ooit gezocht vanuit een appartement in de randstad. Hun tuin lijkt wel door de beroemde tuinarchitecte Mien Ruis aangelegd. Erg vriendelijk mensen. Op de foto zwaait Kees mij nog even uit.



Dit gaf de wandelaar weer moed, er zijn ook echt heel vriendelijke mensen. Op de dijk zegt ook iedere fietser en wandelaar je goedendag, ik ben erg veel fietsers tegengekomen. Volgens Kees kon ik in Oosterleek, 6 km verder, weer wat drinken, maar helaas was die kroeg vandaag gesloten. Weer mijn eigen voorraad drank en eten moeten aanbreken.

Net voorbij Oosterleek maar op een bankje gaan zitten om dit te nuttigen. Ik weet het niet maar wandelaars zijn schijnbaar altijd in voor een praatje, denken gelukkig velen, en dat is ook zo. Zittend op mijn bankje stopte een man op een fiets voor een praatje, eerst over de zoektocht van een mogelijke drenkeling, die aan de gang was. Er was een lege gele katemaran ontdekt. Met reddingsboten, een helikopter en een vliegtuig van de kustwacht was men het Markermeer aan het afspeuren. Het vliegtuig had ik al een uur lang gezien, ging laag over en vaak, ik dacht een uitgebreide rondvlucht. En verder heb ik van de gastspreker alle voor hem bekende incidenten op het Markermeer en zijn eigen incidenten vernomen. Het tweemotorige propeller vliegtuig had ik al voor viegtuigherkenexpert Hans op de foto gezet. Zij hebben mij ook heel lang op de dijk kunnen volgen. Na weer afscheid te hebbengenomen zijn we weer ierder eigen weegs gegaan.




Nu verder door naar Wijdenes, hopende daar iets te kunnen drinken, helaas weer niets, dan maar verder door naar Schellinkhout, daarna ca nog 5 km naar het centrum van Hoorn. In de verte zag je al de zeilen/vliegers van de kitesurfers. En dat was bij Schellinkhout , daar bij de surfers kon je eindelijk iets drinken en eten. Hieronder de kitesurfers en surfers.



Dan loop je iets verder op de dijk en zie je een liefhebber van fietswielen, zo lijkt het tenminste.



Dan nog een flink stuk door naar Hoorn, op naar hotel de Keizerskroon , nostalgie, omdat ik hier in de 80 er jaren wel 50 keer voor werk heb geslapen. Helaas de sfeer van toen is er niet meer, maar toch leuk. Morgen op naar Edam, waar ik op een camping een goedkope trekkershut heb gescoord, een minder lange etappe dan de twee vorige.



22-08-2018 Etappe 1 Medemblik naar Enkhuizen, 24,1 km

Weer een lange route opgepakt, het “Zuiderzeepad”. Het kriebelt en na 4 weken vakantie, teveel bier drinken en teveel eten was het weer tijd. Ik had mijn zinnen al langer op deze tocht gezet, maar ben me ook aan het oriënteren op het pelgrimspad naar Rome. Wie weet???? Eigenlijk wilde ik morgen starten vanuit Enkhuizen, maar een afspraak in Den Haag vandaag ging niet door dus heb ik er nog een etappe voorgezet. Vanmorgen om kwart voor acht de tram naar Utrecht, de trein naarHoorn en de bus naar Medemblik. De eindhalte van de Noord-Holland’s stoomtrein.



En dan aan de wandel, het is warm en weer, even wennen aan de rood/witte bewegwijzering van het LAW pad, geen gele Camino pijlen meer. Even tocht rond de Zuiderzee, van Medemblik naar Medemblik. Medemblik uitlopend kom je langs het kasteel Radbout.




Een tocht rond de “Zuiderzee”, anders dan de natuur van het Pieterpad en de Camino Santiago. Over dijken, links water en rechts huizen en weilanden. Even wennen.



Vooral het gedeelte vanaf Medemblik, de eerste 10 km was erg mooi, mooie natuur en mooie gebouwen, stoomgemaal, apart kerkje dat eerst een café was, toen is omgebouwd naar een echte kerk, en nu na de ontkerkelijking een restaurant is.




En dan nog de mooie natuur met heel veel watervogels.




Maar na de eertste 10 km werd het afzien, telkens over een fietspad op de dijk, geen bars, geen watertappunten, niets. Je loop langs het waterleidingbedrijf PWN, dat water uit het IJsselmeer haalt en daar drinkwater van maakt, je verwacht dan langs het Zuiderzeepad een toppunt, noppes. Jammer gemiste kans. Dus zuinig met mijn meegenomen water zijn is een must, 5 km voor Enkhuizen was het water ook op. Enkhuizen kom je binnen bij een sprookjespark, daar waren op het parkeerterrein toiletten, dus water, hmmmm. Op naar mijn B&B midden in de oude stad. Even goed uitrusten voor morgen, dat is even nodig. Morgen naar Hoorn.